فارغ از مشکلات فنی احتمالی خودرو که میتوانند از دید شما پنهان بمانند، خرید خودروی کارکرده از نظر حقوقی نیز ممکن است چالشبرانگیز باشد. بهویژه اگر خودرو ممنوعمعامله یا پرونده باز قضایی داشته باشد، مالک جدید آن نیز میتواند درگیر شود. از طرف دیگر، مسئله بدهیهای خودرو مطرح است که میتوانند در فرآیند خرید و فروش اختلال ایجاد کنند.
از این رو، استعلام سوابق حقوقی و تصادفات، سند و برگ سبز، بدهیها و مالیات نقلوانتقال خودرو پیش از پرداخت هرگونه هزینه به فروشنده یا عقد قولنامه ضروری هستند. در ادامه لیست کاملی از این موارد ارائه میکنیم و همچنین یک روش سریع، ساده و دقیق برای استعلام همه آنها معرفی خواهیم کرد.
چک لیست استعلام های ضروری پیش از خرید خودرو
مواردی که در ادامه ذکر میکنیم را پیش از عقد قولنامه استعلام نمایید یا از فروشنده بخواهید سند تسویه آنها را به شما نشان دهد. در غیر این صورت، حتما در قولنامه، شرایط عدم تعهد فروشنده به رفع این موارد یا پرداخت هزینههای مربوطه را بهطور شفاف ذکر کنید.
سوابق حقوقی خودرو
از نظر حقوقی، مهمترین استعلامی که پیش از خرید یک خودروی دستدوم باید انجام دهید، سوابق شکایات، بدهیها به نهادهای حقوقی و قضایی و قابلیت معامله آن است. در غیر این صورت، شما نیز از نظر حقوقی درگیر پروندههای قبلی یا باز خودرو خواهید شد. کمترین عواقب آن نیز میتواند ضرر مالی و لزوم پرداخت جریمههایی باشد که اساسا شما مرتکب آنها نشدهاید. در موارد جدیتر، امکان دارد مالکیت خودرو نیز از شما سلب شود و حتی به دلیل خرید خودروی سرقتی و… مورد محاکمه قرار بگیرید. بنابراین ترجیحا از خرید خودرویی که پرونده حقوقی دارد، خودداری کنید.
هر چند در بسیاری از موارد، کارشناسان مراکز تعویض پلاک متوجه وجود چنین مشکلاتی میشوند، اما معمولا افراد پیش از آن قولنامه نوشتهاند و حداقل بخشی از هزینه خودرو را هم پرداخت کردهاند. بنابراین در مراحل اولیه معامله و حتیالامکان در حضور فروشنده با دریافت اطلاعاتی نظیر بارکد خودرو، شماره ملی و شماره برگ سبز، سوابق خودرو را از سامانههای مرتبط استعلام نمایید. برای استعلام سوابق خودرو به اینجا مراجعه کنید.
استعلام بیمه شخص ثالث و معاینه فنی خودرو
بیمه شخص ثالث و معاینه فنی خودرو، هنگام تعویض پلاک آن باید معتبر باشند. برخی فروشندگان یا از این موضوع اطلاع نداشته یا به صورت عمدی از خرید بیمه و تمدید معاینه فنی به بهانه عدم صرفه زمانی و اقتصادی آن، پیش از فروش خودرو، خودداری میکنند. این در حالی است که این دو، از جمله مدارک لازم برای تعویض پلاک هستند. بنابراین، برای جلوگیری از اتلاف وقت خود حتما از مالک بخواهید بیمهنامه و برگه معاینه فنی را به رویت شما برساند. خودتان نیز از طریق سامانههایی مانند آیتول میتوانید این مدارک را سریعا استعلام کنید.
استعلام خلافی خودرو و تسویه آن
مورد مهم دیگری که پیش از پرداخت هزینه و بهخصوص پیش از تعیین روز مراجعه به مراکز تعویض پلاک باید از آن مطمئن شوید، تسویه شدن خلافی خودرو است؛ در غیر این صورت، در مرکز تعویض پلاک از نصب پلاک جدید به نام شما جلوگیری میشود. پیامد این موضوع، حقوقی یا مالی نیست، اما قطعا وقت شما را هدر میدهد. بنابراین، حتما از فروشنده بخواهید یک کپی از برگه عدم خلافی را پیش از مراجعه به مرکز تعویض پلاک به شما نشان دهد. خودتان نیز میتوانید از طریق بخش پرداخت خلافی خودرو راهور ۱۲۰ یا بهتر از آن، سامانه آیتول، خلافی را استعلام نمایید.
استعلام مالیات معامله فروش خودرو و پرداخت آن
مالیات خرید و فروش خودرو نیز هزینه دیگری است که از نظر قانونی بهعهده خریدار قرار دارد. با این حال در برخی معاملات، طرفین توافق میکنند که این هزینه را فروشنده بپردازد. در این صورت باید بدانید که اساسا دریافت نوبت تعویض پلاک بدون تسویه این بدهی امکانپذیر نیست. پس قبل از ارائه هرگونه تعهد باید میزان مالیات معامله خودرو را استعلام کنید.
مالیات نقلوانتقال خودرو بر اساس معیارهایی نظیر ارزش روز خودرو، مدل خودرو، داخلی یا خارجی بودن آن، نوع کاربری و… از سوی سازمان امور مالیاتی کشور تعیین میشود. بنابراین بهطورکلی، مقدار آن با افزایش قیمت خودرو افزایش مییابد. برای استعلام و پرداخت مالیات فروش خودرو نیز میتوانید از سامانههای دولتی یا خصوصی استفاده کنید.
بهترین راه برای استعلام مدارک و سوابق خودرو
هر یک از مواردی که در بخش قبلی بررسی کردیم، مربوط به سازمان یا نهاد خاصی مانند پلیس راهور ناجا، قوه قضاییه، اداره امور مالیاتی، شهرداری و… هستند. هر کدام از آنها نیز سامانههای اختصاصی خود را برای استعلام هزینههای مربوطه و پرداخت آنها طراحی و منتشر کردهاند. همچنین این سامانهها معمولا با مشکلاتی نظیر خطاهای مکرر، بهروز نبودن اطلاعات و نیاز به احراز هویت و فرآیند طولانی مواجه هستند. به همین دلیل، بهتر است برای استعلام یکجا، سریع و دقیق مدارک و سوابق خودرو از یک سامانه حرفهای مانند آیتول (itoll) استفاده کنید.
آیتول، یک پلتفرم جامع است که با همکاری نهادهای قانونی و تحت نظارت آنها خدماتی مانند استعلام انواع مدارک، سوابق و هزینهها و امکان پرداخت آنها را ارائه میدهد. از جمله مهمترین بخشهای آن عبارتند از:
- خدمات پرداخت شامل استعلام و پرداخت خلافی، طرح ترافیک، مالیات نقلوانتقال خودرو، عوارض آزادراهی و عوارض خودرو
- خدمات بیمه مانند استعلام و خرید بیمه شخص ثالث و بدنه
- استعلام مدارک و خودرو شامل سوابق، نمره منفی گواهینامه، کارت و سند خودرو و وضعیت گواهینامه
از طریق این بخشها میتوانید همه سوابق حقوقی و بدهیهای خودرو را استعلام کرده و حتی پرداخت نمایید. بهویژه بخش مالیات نقلوانتقال خودرو آن میتواند بهمیزان قابلتوجهی در وقت خریدار صرفهجویی کرده و به او در مدیریت هزینهها کمک کند. برای استفاده از خدمات آیتول نیز تنها به اطلاعات اولیه خودرو و مالک آن نیاز دارید.
جمعبندی
سوابق و صحت حقوقی، جرائم، بیمه، عدم خلافی و عوارضهای مختلف و درنهایت مالیات خریدوفروش خودرو از مهمترین مواردی هستند که پیش از خرید یک خودروی دستدوم باید آنها را استعلام نمایید. پیشنهاد میکنیم برای دریافت همه این خدمات به سامانه آیتول مراجعه کنید.
استعلامها رو حتماً باید قبل از قولنامه انجام بدیم یا بعدش هم میشه؟
بهترین زمان قبل از قولنامه است. بعد از امضا، حتی اگر مشکل مشخص شود، پیگیری حقوقی سختتر میشود.